Afgelopen woensdag ( 23 juni 2021) heeft Ans Ramaut (https://www.unique-talentbegeleiding.com) een workshop verzorgd over compacten en verrijken.

Compacten en verrijken zijn randvoorwaarden om passend onderwijs te kunnen bieden aan (hoog)begaafde leerlingen. De reguliere leerstof doet onvoldoende een beroep op de leereigenschappen van (hoog)begaafde leerlingen, waardoor deze leerlingen vaak niet uitgedaagd worden in de Zone van Naaste Ontwikkeling. Ans laat zien hoe we het onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen uitdagender kunnen maken, door te compacten en te verrijken, zodat deze leerlingen zich ook optimaal kunnen ontwikkelen.

Betts en Neihart onderscheiden 6 typen (hoog)begaafde leerlingen. Voor deelname aan dit aangepast onderwijsaanbod zijn niet alleen goede prestaties doorslaggevend, maar dient er vooral gekeken te worden naar de leer- en persoonlijkheidseigenschappen van deze zes profielen van (hoog)begaafde leerlingen.

Compacten
(Hoog)begaafde leerlingen maken grotere leerstappen, daarom hebben ze minder behoefte aan herhaling en oefening. Het is belangrijk om hier in de klas rekening mee te houden. Dat kan bijvoorbeeld door het onderwijsaanbod te compacten. Compacten is het indikken van de methode, waarbij onnodige herhalings- en oefenstof wordt geschrapt.

Wat kan geschrapt worden?
– 50-75% van de oefenstof
– 75-100% van de herhaling
– Verrijkingsstof die meer van hetzelfde biedt

De tijd die nu vrijkomt door compacten dient gevuld te worden met verrijken. Compacten is alleen zinvol als er een aanvullend verrijkend aanbod beschikbaar is.

Verrijken
Verrijkingsstof is lesstof die tegemoet komt aan de educatieve behoeften van (hoog)begaafde leerlingen zoals lesstof met een hoge mate van complexiteit en een hoog abstractieniveau. Ontdek- en onderzoeksactiviteiten, open opdrachten, betekenisvolle taken en taken die een beroep doen op leer- en denkvaardigheden: cognitieve vaardigheden, denkvaardigheden, executieve vaardigheden, metacognitie en zelfregulatie. Het is van belang dat verrijkingsstof niet vrijblijvend wordt aangeboden, maar deel uitmaakt van het lespakket van de leerling en ook als zodanig wordt beoordeeld.